Vol verdriet

Maar lieve Primabella, is dat niet meteen de kern van jullie probleem wat je zegt met "ik krijg de indruk dat hij er niet eens meer wat van probeert te maken". Dat is bekeken door jouw visie, verwachtingen etc en hem daarmee de maat genomen. Maar, wie zegt dat hij niet op de manier zoals hij dat blieft juist datgene ervan maakt wat hij wil? Wellicht wil hij juist op dezelfde manier verder als altijd. Of heeft hij een hele andere beleving van de eindigheid van zijn leven na al die jaren. Is voor hem alles wel gezegd en gedaan en blijkt het niet zo dringend te zijnemen als hij vreesde. Gaat hij nu eea tegemoet met de insteek dat het al zoveel jaar zo Door mag kabbelen en dat de norm is tot anders bewezen door zijn lijf en bij kabbelen hoort voor hem de huidige wijze.



Er is geen voorgeschreven vorm van "er iets van maken". Wat is dat überhaupt en waarom zou dat een hoger doel moeten dienen als men met eigen sterfelijkheid wordt geconfronteerd? Voor heel veel mensen is het een bewuste keuze om tot de laatste dag te leven zoals ze altijd gedaan hebben. Dat is hoe zij in het leven staan en hoe zij het graag zien. Ieder zijn of haar keuze met zijn of haar leven, zo ook jouw vader.



Ik denkt dat daar een groot pijnpunt kan zitten. Bewuste en onbewuste verwachtingen die jij daarin van hem hebt. Wat vervolgens jou weer kwetst omdat het anders gaat dan gehoopt of verwacht. Maar ik vermoed zo maar eens dat voor jou belangrijkste uiteindelijk is dat vader zijn leven leeft, ervaart en er ooit op terug kijkt met een gevoel van tevredenheid. Dat hij het heel anders invult dan jij verwacht/hoopt etc hoeft niet te betekenen dat hij niet blij is met hoe het loopt. Hoe lastig ook, probeer voorbij verwachting te kijken en naar de achterliggende zaken zoals waarom je die verwachtingen hebt (wil dat hij gelukkig is, blij is, wil zijn liefde nog voelen, vul maar in). Hoe dat eigenlijk gaat, niet in jouw visie als het zijn gevoel en interpretatie gaat maar dan meer vanuit hoe hij in het leven staat. Minder makkelijk, maar de moeite waard. Dat is voor ons ook de sleutel, niet kijken naar zogezegd symptomen hoe de ander zegt of doet en daar mijn gevoel aan hangen maar naar die ander.



En waar dat jouw ding echt in de weg staat kan dat best besproken worden. Pap, jij hecht aan normale gang van zaken en dat gun ik je. Ik vind dat echter best lastig en heb behoefte aan een keer een goed gesprek over "onderwerp x". Ik zou het prettig vinden als daar ook ruimte voor kan en mag zijn, daarna kunnen we altijd meteen weer terug naar het alledaagse als dat voor jou prettigst is.



Ieder in eigen waarde laten kan lastig zijn als verwachtingen haaks op elkaar staan. Oh boy! Maar het is zo de moeite waard om even eigen verwachtingen los te laten, niet kijken naar waarop iemand iets doet of zegt maar naar het waarom. Omdat je dan veel makkelijker de liefde oprecht voelt en vervolgens makkelijker voorbij een soms ongekend onhandige manier van uiten kan stappen. En elkaar meer geven waar behoefte is. Zo is mijn vader het type doen. Tonen van gevoelens is bepaald niet zijn ding, zacht gezegd. Die zal de wereld verbouwen voor diegenen die hij lief heeft maar dat uitspreken of een knuffel geven? Alsof je hem vraagt iets gruwelijks te doen. Best lastig als ik hem en onze relatie veroordeel vanuit alleen maar mijn verwachtingen en eigen gekleurde bril. Terwijl als ik kijk naar bedoelingen ik uit zijn doen de woorden hoor en knuffel voel. En ook om een knuffel kan vragen als ik die wil. Wel duidelijk en letterlijk zijn dan, maar dan kan ik hem ook krijgen. Het zit alleen niet in zijn manier van zijn, doen en laten. Dat zegt echter heel weinig over hoeveel hij van mij houdt, alleen over hoe hij het uit.



Grote kans dat hij allang weet dat jij onvoorwaardelijk van hem houdt, maar als je die behoefte hebt wat let je om het gewoon domweg te zeggen? Meer behoeft het niet om zeker te weten dat hij het hoort. Joh pap, ik weet dat je niet van soft gedoe houdt en dat hoeft ook niet en weet gaan gewoon weer over tot de orde van de dag als je dat wilt, maar ik wil gewoon gezegd hebben hoeveel ik van je houd.



En weet ook dat verdriet er gewoon mag zijn, hè. Je hoeft het niet voor jouw moeder te dragen, oplossen of wat dan ook. Je hoeft er letterlijk niets mee en kan er ook niets mee. Dat is haar strijd weer om haar weg in te vinden. Houdt jezelf niet aan de onrealistische verwachting dat je daarin voor haar moet oplossen oid. Hoe graag je ook anders had gewenst, het is deel van haar leven waar ze doorheen moet. Maar ook doorheen mag, als teken dat ze al die jaren samen hebben gehad.



Ook vader moet hierin zijn weg vinden. Je kunt aangeven hoe jij eea ziet, maar besef ook dat het jouw visie is en niet de zijne hoeft te zijn. Er is van alles mogelijk als hij daar behoefte aan heeft en wil maar niets is ook een optie. Ook hij is hiermee bezig en stevige rouw kan daar ook bij horen. Je kunt aangeven wat je denkt te zien en dat daar ondersteuning in mogelijk is indien gewenst, maar neem niet de verantwoordelijkheid op je. Dat kun je niet, letterlijk, en hoef je ook niet. Hij is verantwoordelijk voor zijn leven, keuzes en gevolgen. Je kunt bewegwijzering neer zetten, hem een kaart en gps geven maar hij bepaald waar de reis naartoe gaat en hoe.



Bepaald niet makkelijk, dus schroom vooral niet om daarbij professionele ondersteuning in te schakelen waar prettig. Om te ventileren, om niet meer op je te nemen dan je kunt dragen of überhaupt op je kan nemen, en al die andere dingen. Hoeft helemaal niet zware heftige graaftherapie te zijn, juist niet! Het is ook heel praktisch gericht op bieden waar jij behoefte aan hebt en hoe jij de last die je draagt en ervaart wat minder zwaar kunt maken. Diezelfde opties zijn er natuurlijk ook voor vader, moeder en zus. Jij kan deels steunen maar bent niet onafhankelijk, hebt eigen rugzak en bent hierin niet bedreven. Trek daar dus gerust de grens voor jezelf maar ook de ander. Je gunt ze immers het beste, en een eigen steunpilaar kan heel prettig zijn soms.

Je komt heel duidelijk over hoor, Primabella.



Heb je ooit wel eens op een rustig moment aangekaart dat je hem zo ongelukkig vindt over komen? Hoe moeilijk ook, soms is benoemen genoeg om dingen in beweging te krijgen. Wie weet loopt ook hij wel vast hierin maar durft hij het niet te zeggen of voor zichzelf te erkennen, bang jullie nog meer verdriet aan te doen. Hij is uiteindelijk degene die daarin dan zijn weg moet vinden als hij dat wil, maar benoemen is zo gek niet. Juist omdat het iets is wat jou zo raakt. Volgens mij eigenlijk ook over jouw grens heen gaat maar je slikt in kader "het is al zo moeilijk genoeg", kan dat? Als jouw interpretatie niet klopt, helpt uitspreken je want krijg je het tegendeel te horen. Dan is het aan jou om het los te gaan laten. Heb je het wel juist, dan kan benoemen voor hem een 1e stap zijn, maar ook zeker voor jou in het deel waar jij wel invloed op hebt: jouw emoties. Duidelijker krijgen wat er speelt, mogen en daadwerkelijk ook zeggen hoe jou dat kwetst en je het graag anders zou zien. Zijn deel kun je niet afdwingen, uitspreken kan wel helpen in jouw stuk.



Dat hij zijn kring kleiner maakt, hoeft niet perse om negatieve redenen te zijn. Kan ook zijn omdat hij zich bij jullie veilig voelt, of bijv meer bezig is met waar hij aan hecht en onderdeel daarvan contact en zijn met jullie is. Dat hij zijn wrevel op jullie afreageert, daar mag je een grens in trekken. Pap, ik houd onvoorwaardelijk van je, doet me pijn je zo te zien strijden, maar dit wat je nu zegt/doet verdien ik niet en gaat tever.



Niet nadenken over dat opschrijven maar doen. Echt! Spijt heb je niet van dingen die je doet, zelfs als ze anders uitpakken dan verwacht maar wel van dingen die je niet deed terwijl je wel met de gedachten hebt gespeeld. Het kan een goede manier voor jullie allebei zijn. Veiliger dan face to face inderdaad. Misschien wordt dat jullie manier van gevoel uiten, dan heb je straks een of meer schrijvens om te koesteren. Misschien is het zelfs wel een eerste stap. Hoe dan ook, het zal je enorm opluchten en dus gewoon doen.



Praten is niet altijd even makkelijk, zeker als er oude familie rollen spelen, heftige onderwerpen etc. Dat is, samen met eeuwige herhalen van een ontwikkeling want diverse mensen, voor mij een reden geweest om Facebook te gaan gebruiken voor een stuk informeren. Heel praktisch informeren maar ook een stuk ongegeneerd ventileren hoe ik het ervaar. Dat is toch net makkelijker dan in een gesprek er altijd maar uit knallen dat ik bijv wanhopig ben op dat moment. Werkt goed, ook voor dat stuk oude patronen die lastig te doorbreken kunnen zijn.



Dat je het lastig vindt anderen verdrietig te zien is heel menselijk. Je houdt van ze en wil ze het liefst alle pijn besparen. Logisch en voor menigeen zwaarder dan eigen pijn, juist omdat men zich machteloos voelt. Voor alle "rollen" zie je dat vaak. Je kunt samen delen en mogen uiten maar weet ook heel goed dat je niet verantwoordelijk bent voor hun pijn en het ze niet kan besparen. Allemaal moeten jullie het eigen emotionele door lopen en op een of andere manier verwerken. Rem jezelf bewust af als je merkt dat je teveel op jezelf wilt nemen voor hen. Het bespaart ze niets en jij kunt niet alles dragen. Als jij daar dan aan onderdoor gaat, helpt het hen ook niet. Wees jezelf bewust van wat je wel maar hoe weinig je voor jouw gevoel ook kunt doen, het is hun eigen proces en meer dan gezond steunen kun je niet.



Wat ik heel prettig daarin vindt; helpen een beginnetje uitstippelen hoe ze straks verder gaan en kunnen. Dus praten daarover en samen een sieraad uitzoeken waar mijn as in kan. Dat soort dingen. Heel klein maar een beginnetje in uiteindelijk hun weg gaan vinden. Voor mij de wetenschap dat er licht aan het eind van de tunnel is, hoe zwaar ook en dat zij weten dat die er is en zal zijn. Dat ze hun leven weer gaan oppakken, leven en vieren. Dat neemt de pijn niet weg, dat kan ik niet. Lastig want het liefst regel ik dat natuurlijk gewoon zelf zodat het ze allemaal bespaart blijft. Me bewust zijn dat zoiets onmogelijk en onrealistisch is, helpt in het er gewoon mogen laten zijn van hun pijn. Geeft de ruimte om te kijken waar ik wel een klein steentje kan bijdragen en dat doen. Het verdriet wordt er niet enorm anders om, maar het wordt wel te hanteren voor mij om hun pijn te zien en me niet te doen bezwijken.



Dat gun ik jou ook, ongeacht hoe dat er precies uitziet