Kinderen en de dood

21-01-2014 11:42 28 berichten
Alle reacties Link kopieren
Ik heb even een nieuwe nick aangemaakt ivm herkenning.



Binnenkort (binnen enkele weken) gaat een dierbaar familielid euthanasie toepassen. Ze is al 3 jaar ziek en kan niets meer. Ze is nog jong. Mijn kinderen hebben goede band met haar. Ze zijn 10 en 7. Hoe ga ik ze voorbereiden en wanneer? Volgende week is mijn oudste jarig dus eigenlijk wil ik het nog niet voor die tijd doen. Het familielid in kwestie heeft nog geen datum maar het is echt nog maar een kwestie van weken.



Hoe ga ik ze voorbereiden, wat ga ik zeggen. Moet ik het op school ook bij de juffen aankaarten. Moet ik ze mee nemen als ze ligt opgebaard en naar de crematie of is het beter om de kinderen zelf te laten kiezen wat ze willen maar kunnen ze een keuze maken?



Wat moet ik met mijn verdriet. Laten zien aan de kinderen of gewoon doorgaan met ons leven.



Heeft iemand hier ervaring mee?
Alle reacties Link kopieren
Gewoon eer lijk zijn. Dat ze ziek is, niet meer beter wordt en dat ze daardoor binnenkort er niet meer is. Ik zou als die tijd er nog is idd wachten tot naar de verjaardag. Persoonlijk zou ik ze meenemen naar crematie. Afscheid bij opbaring zou ik niet doen, maar dat is meer door mijn eigen ervaringen als kind. Idd ook op school melden, mochten ze er op school over beginnen. en je eigen verdriet mag je gewoon laten blijken hoor. Is toch alleen maar heel normaal dat je verdrietig bent? Toen pas mijn oma overleed heb ik het aan de kinderen uitgelegd, waarom ik verdrietig was. Dat vonden ze heel normaal want zoals ze zeiden als onze oma er niet meer zou zijn, zouden wij ook verdrietig zijn.... 10 en 7 zijn echt wel leeftijden waarop je er gewoon met ze over kan praten.
Alle reacties Link kopieren
Ze weten dat ze ziek is. Ze ligt al 3 jaar op bed en kan alleen haar hoofd bewegen. Ze hebben alles meegemaakt van het ziekenhuis tot nu. Je ziet eigenlijk nu niets anders aan haar dan de afgelopen jaren.



Je wil je kinderen toch behoeden voor verdriet maar dat kan helaas niet.



Gizz, wat waren je ervaringen dan bij de opbaring (als je het wil vertellen?). Ik heb zelf no nooit een dode gezien en weet zelf niet eens of ik bij haar ga kijken.
Ik zou idd ook tot na de verjaardag wachten. Daarna zou ik ze op hoofdlijnen uitleggen dat ze erg ziek is en ook niet meer beter wordt en daardoor zal komen te overlijden. In mijn ervaring geven kinderen vervolgens zelf heel goed aan wat ze wel of niet willen. Door erheen te willen of juist niet, door vragen te stellen of juist niet, door weer (even) over te gaan op de orde van de dag als het teveel wordt, enz. Mijn advies is om vooral goed te kijken naar war ze zelf aangeven, direct of tussen de regels door, en hen zo goed en zo kwaad als dat gaat in hun eigen proces te begeleiden. Dan komen de antwoorden op jouw vragen vanzelf naar voren.



Sterkte!
De dood is onderdeel van het leven en het is voor kinderen best goed om daar (onder gecontroleerde omstandigheden) mee om te leren gaan.



Maar ik denk dat vooral je oudste misschien zelf ook wel bedacht heeft dat die kennis geen 90 zal worden. Kinderen zijn soms slimmer dan je denkt. Dus ik zou idd vertellen dat kennis steeds zieker wordt en dat ze er binnenkort niet meer is. En wat betreft die opbaring, je kunt het ook aan je kinderen zelf over laten. Uitleggen dat iemand die dood is er niet uitziet als iemand die levend is en dat het soms een beetje gek is. En dan zelf laten kiezen. Als het geen succes is kun je nog altijd weg.
Alle reacties Link kopieren
Helaas hoort de dood bij het leven, dat mogen kinderen best leren. Zo mogen ze ook zien dat ouders ook verdriet kunnen hebben. Jij mag straks best vertellen waarom je verdriet hebt. Leg het je kinderen uit maar met met woorden zodat zij het ook snappen.

In de toekomst krijgen ze nog vaker met de dood te maken. Zij mogen ook verdrietig zijn.

Lees anders boekjes met je kinderen je hebt meerdere kinderboeken over de dood. Dat is sowieso een taal die ze begrijpen.

En vraag aan je kinderen wat ze willen en als ze vragen hebben beantwoord ze eerlijk.



Sterkte!
Alle reacties Link kopieren
Het gaat om mijn zusje. Zij is peettante van de oudste. Toen ze 3 jaar geleden heel slecht lag heeft mijn oudste gevraagd of ze beter zou worden. Ik heb toen eerlijk gezegd dat ik het niet wist. Dat het goed kon gaan maar dat ze ook dood zou kunnen gaan. Verdriet had hij.



Pfff lastig allemaal. Je wil je kinderen niet verdrietig zien.
Alle reacties Link kopieren
Voorbereiden op het feit dat ze er over een poosje niet meer zal zijn. Over euthanasie zou ik ze nog niets vertellen, ik denk dat dat voor een kind nog niet helemaal te bevatten is. Je kunt ze mijns inziens wel meenemen, ze geven zelf wel aan of ze de overledene nog willen zien.
verba volant, scripta manent.
quote:waterdruppel schreef op 21 januari 2014 @ 12:10:

Het gaat om mijn zusje. Zij is peettante van de oudste. Toen ze 3 jaar geleden heel slecht lag heeft mijn oudste gevraagd of ze beter zou worden. Ik heb toen eerlijk gezegd dat ik het niet wist. Dat het goed kon gaan maar dat ze ook dood zou kunnen gaan. Verdriet had hij.



Pfff lastig allemaal. Je wil je kinderen niet verdrietig zien.Maar je wilt je kinderen wel leren dat verdrietig zijn normaal is in dit soort situaties en dat dat ook gewoon mag. En dat het ook weer voorbij gaat na een tijdje.
Alle reacties Link kopieren
Ik zou in ieder geval geen bewust onderscheid maken tussen 'normale dood' en dood door euthanasie.



Het feit dat jullie straks precies weten wanneer en hoe ze dood gaat, dat lijkt mij te ingewikkeld voor kinderen.



Als het fenomeen 'dood gaan' nog nooit ter sprake is gekomen kun je misschien volgende week na de verjaardag al eens een boekje lezen waarin de dood een rol speelt?



Ik denk niet dat ik het specifiek zou hebben over de dood van die ene persoon. maar meer in de zin van 'soms gaan oude mensen dood, soms gaan zieke mensen dood.' En als je zusje dan daadwerkelijk overleden is, dan kun je daarop terug komen dat dit dus een voorbeeld is dat zieke mensen soms dood gaan.



Toevoeging: en natuurlijk wat een verdrietige situatie, sterkte ermee!
laylalala wijzigde dit bericht op 21-01-2014 12:18
Reden: zie nu dat het om je zusje gaat
% gewijzigd
Waterdruppel, wat een verdrietige situatie.



Ik sluit me aan bij wat al is gezegd, wees eerlijk al zou ik twijfelen of ik zou vertellen dat het om euthanasie gaat. Toon je verdriet, voor kinderen is het heel logisch dat je huilt als je verdrietig bent. Daarmee toon je ook hoe belangrijk ze voor je is, en dat het uiten van emoties niet vreemd of ongepast is (wat vroeger in onze cultuur vaak nogal moeilijk lag). Wees overigens niet vebaasd als je kinderen tijdens de begrafenis hartverscheurend huilen en een uurtje later weer vrolijk rondrennen of er niks gebeurd is. Ik heb dit zelfs gezien bij een dochtertje van 8 op de begrafenis van haar moeder.



De keuze om te kijken naar de opbaring zou ik aan de kinderen laten, maar ik zou zelf wel eerst checken hoe ze erbij ligt. Als ze er erg vreemd of griezelig uitziet zou ik het sowieso niet doen. Zoon van een vriendin heeft jarenlang nachtmerries gehad van het kijken in de kist bij iemand die er heel erg 'eng' uitzag.



Ik heb (als volwassene) meerdere doden gezien, en vind het persoonlijk niet eng. Je ziet wel direct dat een dode dood is, en niet ligt te slapen. En de ene ligt er wat 'mooier' bij dan de andere. Houd er bij evt aanraken rekening mee dat ze heel koud aanvoelen, dat kan ook een beetje eng voelen voor een kind als het daar niet op is voorbereid.
Waterdruppel, ten eerste veel sterkte en kracht gewenst in deze situatie. Ik kan alleen uit mijn eigen ervaring putten. De oom van mijn vader, mijn oudoom, is overleden toen ik 10 jaar was. Ik mocht niet mee naar de begrafenis, en daarna werd er ook weinig over gesproken. Ik had een hele fijne band met deze (oud)oom, het was een tweede opa, en ik heb het als heel naar ervaren dat ik er niet bij betrokken werd. Misschien kun je daar iets mee richting je kinderen. Er zijn volgens mij ook boekjes over (in de eerste link staat ook per leeftijd uitleg over hoe kinderen de dood kunnen beleven). Sterkte!



http://www.pinkelotje.nl/rouwverwerking.html



http://www.pinkelotje.nl/rouwverwerking.html#Boeken
Alle reacties Link kopieren
Dank je wel voor jullie reacties. Denk dat ik euthanasie nog maar even achterwege laat. Dat ik zeg dat ze toch wel weer zieker is geworden en dat ze misschien doodgaat.
Alle reacties Link kopieren
quote:MarianneDavids schreef op 21 januari 2014 @ 12:13:

Voorbereiden op het feit dat ze er over een poosje niet meer zal zijn. Over euthanasie zou ik ze nog niets vertellen, ik denk dat dat voor een kind nog niet helemaal te bevatten is. Je kunt ze mijns inziens wel meenemen, ze geven zelf wel aan of ze de overledene nog willen zien.

Mee eens.



Ik zou het idd aan de kinderen zelf overlaten of ze hun tante nog willen zien als ze straks opgebaard ligt.



Ik wilde het mijn jongste kind besparen, ik dacht dat hij het eng zou vinden. Toen ik ging twijfelen of ik daar wel goed aan deed, heb ik hem gevraagd of hij oma nog wilde zien. Hij ging meteen kijken..



Hee veel sterkte en kracht gewenst
Elke les, waar je van leert, maakt het pad vrij voor nog waardevollere lessen. Elke les, die je negeert, komt steeds weer terug.
Alle reacties Link kopieren
Waterdruppel, wat een verdrietige situatie. Allereerst natuurlijk voor jezelf, om je zusje te moeten gaan verliezen



Maar ook voor je kinderen. Op die leeftijd begrijpen ze al heel veel en kan hun fantasie alle kanten op gaan. Inderdaad eerlijk zijn, je verdriet ook laten zien en uitleggen dat dat erbij hoort omdat je zoveel van haar houdt ('verdriet is de prijs van de liefde')

Ik denk dat je het best kan beginnen met voorbereiden als het voor jullie iets duidelijker is wanneer je zusje haar euthanasie wil gaan laten uitvoeren, en na de verjaardag van je oudste. Je kunt heel veel samen met je kinderen doen. Misschien willen ze wel iets moois maken voor haar nog of juist wanneer ze overleden is. Misschien willen jullie een mooi altaartje/plekje maken thuis met een foto/kaarsjes/knutsels/herinneringen enz.

En wat betreft de begrafenis/crematie: laat het inderdaad aan je kinderen over, wat zij willen. Ik ben zelf al vroeg meegegaan naar de crematie van mijn opa en later van de moeder van een vriendje. Ik was toen ook zo 7-8 jaar oud. Tuurlijk, het was verdrietig en het maakte indruk: vooral iedereen zo verdrietig te zien. Maar het was fijn dat mijn verdriet er ook mocht zijn en dat het daarna ook weer langzaam wegging. Al dezelfde dag werd er weer gelachen door mensen, leuke herinneringen opgehaald.. echt waardevolle momenten vond ik dat. Maar...de keuze moet denk ik bij je kinderen liggen. Ik heb toen een knuffeltje meegeven met mijn opa, dat is een dierbare herinnering die ik soms nú zelfs nog koester. Het was echt een afscheid/afronding.



Heel veel sterkte..
aangebrand en nog niet gaar? Hou je b*k en vreet het maar!
Alle reacties Link kopieren
quote:waterdruppel schreef op 21 januari 2014 @ 11:55:

Ze weten dat ze ziek is. Ze ligt al 3 jaar op bed en kan alleen haar hoofd bewegen. Ze hebben alles meegemaakt van het ziekenhuis tot nu. Je ziet eigenlijk nu niets anders aan haar dan de afgelopen jaren.



Je wil je kinderen toch behoeden voor verdriet maar dat kan helaas niet.



Gizz, wat waren je ervaringen dan bij de opbaring (als je het wil vertellen?). Ik heb zelf no nooit een dode gezien en weet zelf niet eens of ik bij haar ga kijken.De persoon zag er heel anders uit dan vlak voor haar dood. Slecht opgemaakt, zag er gewoon heel eng uit. Zal misschien ook te maken hebben met dat ik toen jong was,
Alle reacties Link kopieren
Het is trouwens heel lief en begrijpelijk als je je kinderen zoveel mogelijk verdriet wilt besparen. Maar helaas is de realiteit nu eenmaal dat zoveel verdriet er soms bij hoort, ook voor kinderen. En de realiteit is ook dat het weer over gaat, het ergste verdriet dan. Wees daar niet te bang voor, ook wat betreft je kinderen. Realiseer je dat het voor iedereen een heel moeilijke periode gaat worden en dat je kinderen er ook een flinke klap van mee kunnen krijgen maar dat je dit het best kunt opvangen/hier mee omgaan als je het verdriet in alle openheid tegemoet treedt
aangebrand en nog niet gaar? Hou je b*k en vreet het maar!
Alle reacties Link kopieren
Wat ik nu weet is dat ze maandag uit haar verzorgingsappartement teruggaat naar het huis waar ze samenwoonde met haar vriend. Daar zal ze de laatste weken doorbrengen.



Dus ik zal vrij snel na de verjaardag moeten gaan beginnen omdat ik ook vragen ga krijgen waarom ze nu opeens weer ergens anders naar toe is gegaan.
Alle reacties Link kopieren
Punt is ook dat ik op heet moment zwanger ben. Ben wat emoties betreft niet helemaal mezelf. De kinderen verheugen zich ontzettend op hun nieuwe zusje en ik vind het jammer dat ik ze hier nu mee moet gaan belasten.
Alle reacties Link kopieren
quote:nemini2.0 schreef op 21 januari 2014 @ 12:38:

Waterdruppel, wat een verdrietige situatie. Allereerst natuurlijk voor jezelf, om je zusje te moeten gaan verliezen



Maar ook voor je kinderen. Op die leeftijd begrijpen ze al heel veel en kan hun fantasie alle kanten op gaan. Inderdaad eerlijk zijn, je verdriet ook laten zien en uitleggen dat dat erbij hoort omdat je zoveel van haar houdt ('verdriet is de prijs van de liefde')



Daarom zou ik juist inderdaad heel eerlijk zijn (over wat de dood is en dat het niet eng is).

Ik heb eens een buurjongetje van zes gehad dat wekenlang uit zn doen was en nachtmerries had. Een andere buurvrouw uit de straat waar hij erg dol op was, was overleden en zijn ouders vonden hem daar te jong voor. Dus de buurvrouw was ineens weg. Vervolgens waren er oudere buurjongens geweest die ongerelateerd hadden gesproken over een computerspelletje met zombies en vampiers.

1 + 1 = 2 en mijn buurjongetje haalde zich de meest vreselijke voorstellingen in zn hoofd over wat er met de buurvrouw was gebeurd.



Met betrekking tot opbaren zou ik inderdaad zelf eerst kijken hoe ze er bij ligt. Dan kun je de kinderen ook beter voorbereiden. (mijn tante en opa waren allebei net wax-poppen. Wat wel schrikken was, maar mijn moeder had me al verteld dat ze er de laatste tijd niet goed meer uitzagen)



En over de periode ervoor, wat wil je zusje zelf graag? Wil zij de kinderen nog graag een keertje thuis zien voor haar overlijden? En wil ze dan echt afscheid nemen? of liever een 'gewone' middag hebben ?
Alle reacties Link kopieren
Allereerst veel sterkte de komende tijd. Maar jemig, je oudste is al 10! Daar ga je toch niet tegen liegen? Sowieso moet je in mijn ogen niet liegen tegen je kinderen, en al helemaal niet over zulke grootse dingen.



Ik zou dus gewoon zeggen dat tante zo ziek is dat ze er nu heel moe van is, dat ze daarom gevraagd heeft of de dokter haar wil laten slapen, en dat als ze dan eenmaal slaapt dat ze niet meer wakker zal worden en dus doodgaat. En aan de oudste (mijn eigen kind is ook zo oud) zou ik zelfs het begrip euthanasie helemaal uitleggen. In welke groep zit jouw kind? Wellicht heeft ie al lang op school over euthanasie gehoord.



En verder zou ik beide kinderen naar alles meenemen, zeker omdat het om zulke naaste familie gaat. Mijn zoon is (bijna) 10 en die is al naar meerdere condoleances, opbaringen en begrafenissen geweest, zowel van hele naasten als van minder naasten. Zelf was ik net 8 toen ik voor het eerst de dood en afscheid etcetera meemaakte. Mijn opa was de eerste keer dat ik hem dood zag nog niet eens opgebaard, maar lag nog in het mortuarium. Ik ben half Surinaams en in de surinaamse cultuur wordt de naaste familie heel erg betrokken bij het proces van opbaren, vandaar. Ik heb het nooit als traumatisch ervaren, juist als fijn en ben ook totaal niet bang voor dode lichamen, misschien wel juist omdat ik dat zo heb meegemaakt.
Am Yisrael Chai!
Alle reacties Link kopieren
Kinderen zijn (meestal..) erg flexibel!



Wees eerlijk tegen je kinderen en laat ook zien als jij verdriet hebt, dat mag, je bent geen robot maar een mens, je kind mag zien/weten dat het verdrietig is wat er aan de hand is/ gaat gebeuren...



Zien ze je zus nu regelmatig? Laat ze (als je zus daar nog de energie voor heeft...) iig nu nog afscheid nemen, misschien verder gewoon zien hoe het tegen die tijd voelt/ doen wat goed voelt?



Dat mijn beste vriendin thuis lag opgebaard was dat voor haar kinderen ook 'natuurlijk' (binnen de situatie...) Kinderen namen soms vriendjes en/ of vriendinnetjes mee om hun 'dode mama' nog even te laten zien...



Heel veel sterkte!
Alle reacties Link kopieren
Wij hebben er nooit hysterisch overgedaan en ze meegenomen naar opbaring en crematie . Eea hangt er natuurlijk wel vanaf of de overledene er nog wel fatsoenlijk uitziet , het moet uitlopen op een trauma . Vraag bij twijfel advies aan uitvaart begeleider ..



Bij mijn vader wilden 2 van de drie niet meer kijken , maar wilden wel helpen met kist sluiten ,



1 van de drie wilde overal bijzijn en zat er niet mee .. Vond het heel erg , was enorm verdrietig maar wilde wel kijken.. We hebben zelf de keuze gelaten .. Bij twee eerder sterfgevallen wilden ze wel kijken ( waren vader en moeder van mijn man waar de band minder mee was, waren wel opa en oma voor ze maar anders, mijn ouders hebben ze een hechtere band mee ) , ook daar hebben we openheid van zaken gegeven , mij. Schoonvader heeft euthanasie laten plegen .. Ook dat hebben we benoemd ..
Kijk ook naar de kinderen zelf? De een wil graag helpen of een tekening maken en de ander vind het eng en wil zo veel mogelijk zich kunnen afsluiten.



Je oudste zal misschien ook graag de kans hebben om er met haar peettante over te praten als dat mogelijk is?
Alle reacties Link kopieren
Moeilijk,mijn vader is 3 maanden geleden oveleden aan die rotziekte,ging heel snel binnen 6 weken.Heeft ook euthanasie laten plegen want dat was de afpraak met hem.Mijn kinderen hebben afscheid van hem genomen toen hij nog bij leve was,maar ook toen hij overleden was.Ze zijn 10,8,6 en 4 jaar.En het gaat goed.Juist ik ben degene die er moeite mee heeft.Kinderen zijn heel makkelijk in dit soort dingen.Maar het is aan jou(ouder) te beslissen.Ze zijn ook bij de crematie (uitvaart ) geweest.Het was hun lieve opa.De enigste die ze nog hadden.Ze hebben tranen en verdriet gezien bij mensen die hun dierbaar zijn op die ochtend,maar weten dat het erbij hoort.Soms huil ik nog en dan krijg ik een arm om me heen van 1 van mijn kinderen en ze zeggen dan....je mist opa.Ja dan mis ik mijn vader,maar ze weten hoe of wat en dat iemand best verdriet mag hebben.Maar mijn kinderen gaan er vrij gemakkelijk mee om.Ik wou dat ik die instelling had;-)

Dit is een oud topic. Het topic is daarom gesloten.
Maak een nieuw topic aan om verder praten over dit onderwerp.

Terug naar boven